Veranderen: hoe het wel lukt

Mensen veranderen niet makkelijk. Individueel niet en in groepsverband al helemaal niet. De meeste ontwikkelingstrajecten zijn dan ook voorbestemd om te mislukken. Waardoor komt dit eigenlijk?

In de eerste plaats wordt ons gedrag sterk bepaald door oude overtuigingen die we hebben. Overtuigingen hoe de wereld in elkaar zit en hoe wij daarin het beste kunnen acteren om teleurstelling en pijn te voorkomen. Dit afweergedrag heeft ons vaak behoed voor onwelkome verrassingen, maar we betalen er ook een prijs voor. Het maakt ons namelijk onvrij, minder flexibel, en het houdt groei en ontwikkeling tegen. Veel van onze oorspronkelijkheid en potentie gaat zo verloren. Daarnaast hebben we dit contraproductieve gedrag al een groot deel van ons leven ingezet. We weten vaak niet eens meer hoe het anders zou kunnen. Het nieuwe moet eerst gezien en vervolgens aangeleerd worden.

Robert Kegan en Lisa Lahey, twee Harvard onderzoekers en docenten, maken dit prachtig inzichtelijk. Zij spreken van Immunity to Change, een compleet afweersysteem tegen veranderingen. Kern van hun methodiek: als je iets graag wilt (individueel of collectief) maar merkt dat je je juist gedraagt op een manier die dit frustreert, kijk dan welk voordeel dit ondermijnende gedrag heeft. Dan zal blijken dat je veel sterker gecommitteerd bent aan iets dat bij nader inzien over pijnvermijding en lijfsbehoud gaat. Hier gaat onbewust zoveel tijd en energie inzitten, dat de grondleggers spreken van een tweede baan hebben. Naast je echte werk ben je vooral bezig met het in standhouden van het afweersysteem. Stel je voor dat je die tijd en energie kunt aanwenden voor het creƫren van geluk en succes!

In vrijwel elke coaching werken we nu met deze Harvard aanpak. Het geeft op individueel en op teamniveau perfect weer waar het aan schort en wat er moet gebeuren. Dit emotionele DNA (onze woorden) in kaart brengen maakt de weg vrij voor een krachtige, toekomstbestendige verandering.